Tussen Rede en Gevoel

Wijsheid

‘Muziek omvat zowel het rationele als het irrationele’, aldus de Engelse pianist en componist Michael Finnissy (1946) die centraal staat tijdens het Orgelparkconcert op 2 december in het Basklarinet Festijn. Finnissy schreef een nieuw werk voor twee basklarinetten, cello en contrabas, dat is getiteld: Tussen Rede en Gevoel. ‘Als componist moet ik beschikken over de vaardigheden van een technisch ontwerper en tegelijk over de vrije associatieve vermogens van een kind. En wijsheid vind je precies tussen rede en gevoel, in het evenwicht tussen die twee.’

 

Michael Finnissy (foto: Aad van Nieuwkerk)

 

Compositie rationeel proces

In een interview met radioredacteur Aad van Nieuwkerk, die Finnissy opzocht in zijn cottage aan de Engelse oostkust, vertelt de componist dat hij ook in de partituur rede en gevoel tegen elkaar uitspeelt. De rede wordt gesymboliseerd door een reeks akkoorden, gebaseerd op een citaat uit de Eroica van Beethoven, die door stiltes van elkaar worden gescheiden. Het gevoel komt tot uitdrukking in een extatische chant, die haast klinkt als Gregoriaans of als Oost-Europese volksmuziek. Ook al betreft het twee afzonderlijke delen, die samen een kleine twintig minuten omvatten, het rationele en irrationele zijn niet van elkaar te scheiden. Finnissy: ‘Natuurlijk, mijn intuïtie leidt me, maar het opschrijven is een rationeel proces. Het lijkt misschien spontaan, maar de keuzes zijn rationeel.’

 

Difficult listening

In de partij voor de basklarinetten komen allerlei zogeheten extended techniques voor, ongebruikelijk speelwijzen als slap tongue, microtonale intervallen en dubbeltonen. Toch benadrukt Finnissy dat hij ook houdt van ‘ouderwetse’ tonen en verschillen in toonhoogten. Al met al is de muziek van Finnissy complex, want als hij ergens een hekel aan heeft is het easy listening, een muzikaal behangetje. Finnissy: ‘We zouden een categorie difficult listening moeten hebben. En reken maar dat daar een publiek voor is – publiek dat zich wél wil inspannen om door te dringen tot de boodschap van muziek.’

 

Het interview met Michael Finnissy is eerder verschenen in De Klarinet.
Op 2 december staat ook een orgelwerk van Finnissy op het programma en een nieuw stuk voor lage klarinetten en orgel van Tobias Klein.

Word
Gast
vriend

Word GastVriend van het Orgelpark

Bezoek alle Orgelpark concerten voor slechts 70 euro per jaar. Daarmee helpt u ons om het orgel een nieuwe plaats te geven in het actuele muziekleven en geeft u jong talent de kans op te treden in een bijzondere ambiance.

Lees meer
Muziekspeler
Kies een muziekstuk